به گزارش اختصاصی “فرازنیوز” شرکت‌هایی که در شرایط چالش‌های آب و انرژی بتوانند با استفاده از فناوری‌های نوین مصرف این منابع را بهینه‌سازی کنند، نه‌فقط مزیت رقابتی پیدا می‌کنند، بلکه نقش مؤثری در توسعه پایدار ایفا خواهند کرد. شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان با درک این ضرورت، اجرای پروژه جامع هوشمندسازی سامانه مدیریت آب و گاز را در دستور کار قرار داد. راه‌اندازی اتاق دیسپاچینگ هوشمند، نصب تجهیزات دقیق و تحلیل داده‌ها در قالب یک سامانه یکپارچه، اکنون به الگویی نوین در مدیریت مصرف انرژی در صنعت فولاد کشور بدل شده است.

یک گام فراتر از بهره‌برداری سنتی

فولاد سنگان با بهره‌گیری از تکنولوژی اسکادا، دیسپاچینگ و سیستم‌های پایش لحظه‌ای، چارچوبی نوین در مدیریت منابع حیاتی چون آب و گاز ایجاد کرده است. در این پروژه، با استفاده از سنسورهای دقیق، داده‌های لحظه‌ای از شبکه‌های تأمین، انتقال، ذخیره و توزیع جمع‌آوری شده و در اتاق مانیتورینگ مرکزی پردازش می‌شوند. اطلاعات به دست آمده نه‌فقط وضعیت جاری شبکه را نمایش می‌دهد، بلکه الگوریتم‌های تحلیل پیش‌بینی مصرف، تشخیص نشت، بهینه‌سازی الگوهای مصرف و سناریوسازی برای مدیریت بحران را نیز در بر دارد.

این سیستم با مدل‌سازی دقیق شبکه آبرسانی و گازرسانی در نرم‌افزارهای تخصصی مانند Water GEMS و Pipeline Studio، امکان شبیه‌سازی و ارزیابی عملکرد شبکه را در شرایط مختلف فراهم کرده است. همچنین، با ایجاد بستر آموزش هوشمند برای اپراتورها، انتقال دانش و مهارت نیز به شکلی ساختارمند تحقق یافته است.

از سنجش تا بهینه‌سازی؛ هوشمندسازی در عمل

اجرای پروژه هوشمندسازی انرژی در فولاد سنگان شامل گام‌های متعددی از شناخت و طراحی شبکه تا خرید، نصب و کالیبراسیون تجهیزات دقیق ابزار دقیق بوده است. در فاز شناخت، نقشه‌های به‌روز P\&ID و Instrument Map تهیه شده و نقاط بهینه برای نصب سنسورها انتخاب شد. سپس با نصب تجهیزات شامل ۴۴ فشارسنج، ۲۰ دبی‌سنج، ۱۱۲ شیر صنعتی، کنترل کیفیت آب و تابلوهای PLC، زیرساخت لازم برای پایش جامع ایجاد شد.

در ادامه، با پیاده‌سازی مدل‌های فیزیکی و داده‌محور، امکان تحلیل لحظه‌ای عملکرد سیستم و پیش‌بینی مصارف ساعتی و روزانه فراهم شد. در این مرحله، سامانه‌های نرم‌افزاری مانند DSS (سیستم پشتیبان تصمیم) و DVR برای ثبت داده‌ها، پردازش تحلیلی و ارائه راهکارهای بهره‌برداری بهینه طراحی و عملیاتی گردید. همه این سیستم‌ها به صورت یکپارچه در اتاق دیسپاچینگ و سیستم مانیتورینگ آنلاین تجمیع شده‌اند.

نتایج ملموس؛ از صرفه‌جویی تا پایداری تولید

به گفته مدیر پروژه، مهندس صابر صادقی، اجرای فاز اول پروژه، دستاوردهای چشمگیری را به همراه داشته است. نخستین نتیجه، افزایش قابلیت اطمینان در تأمین آب بوده است. با رصد دقیق مخازن، شناسایی سریع نشت و جلوگیری از هدررفت، از بروز قطعی‌های ناخواسته جلوگیری شده است. دومین دستاورد، کاهش قابل توجه هدررفت آب و انرژی است. بهینه‌سازی الگوی مصرف در نقاط پراتلاف، باعث صرفه‌جویی معنادار در هزینه‌های عملیاتی شده است.

از سوی دیگر، با مدیریت هوشمند بار مصرفی پمپ‌ها در ساعات اوج دیماند، مصرف برق پیکسایی شده و فشار از روی شبکه برق کاسته شده است. به علاوه، با ثبت و تحلیل داده‌های بهره‌برداری، امکان مدیریت دانش یکپارچه فراهم شده و تصمیم‌گیری‌های آینده بر پایه داده‌های معتبر صورت می‌پذیرد. جالب آنکه بازگشت سرمایه این پروژه کمتر از ۲ سال برآورد شده که نشان از اثربخشی بالای آن دارد.

فولاد سنگان؛ پیشگام صنعتی هوشمند و سبز

این پروژه نه‌فقط گواهی بر توانمندی مهندسی و فنی شرکت فولاد سنگان است، بلکه نشان‌دهنده رویکرد مسئولانه این مجموعه در قبال محیط زیست و منابع طبیعی نیز هست. در دنیای امروز، که رقابت صنعتی همزمان با چالش کمبود منابع و الزامات زیست‌محیطی پیش می‌رود، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و آب دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی حیاتی است.

فولاد سنگان با اجرای این پروژه، نه‌تنها تولید را پایدارتر کرده، بلکه الگویی برای سایر شرکت‌های معدنی و صنعتی در کشور فراهم آورده است. این پروژه نمونه‌ای روشن از پیوند صنعت با فناوری، محیط زیست و مسئولیت اجتماعی است.

تحول دیجیتال و هوشمندسازی، امروز به عنوان موتور محرک پیشرفت در صنایع معدنی شناخته می‌شود؛ فرآیندی که نه‌تنها مسیر دستیابی به بهره‌وری و رقابت‌پذیری را هموار می‌سازد، بلکه زمینه‌ساز گذار از روش‌های سنتی به نسل جدید فناوری و اتوماسیون پیشرفته است. شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان خراسان، این رویکرد را به‌عنوان قطب‌نمای توسعه خود برگزیده و با نگاهی آینده‌نگر، مسیر نوسازی و دیجیتالی‌سازی فرایندها را با شتابی چشمگیر دنبال می‌کند.

این شرکت با تکیه بر مدل‌های موفق جهانی در حوزه فناوری‌های هوشمند، توانسته زیرساخت‌ها و سامانه‌های خود را در حوزه‌های کلیدی از جمله تولید، بازرگانی، ایمنی، لجستیک، نگهداری و تعمیرات، بازطراحی و به‌روز کند. رویکردی که موجب شده فولاد سنگان امروز به نمادی از تحول فناورانه در زنجیره صنعت فولاد ایران بدل شود و جایگاهی پیشرو در میان صنایع معدنی کشور به دست آورد.

هوشمندسازی انرژی در شرکت فولاد سنگان، تنها یک اقدام فناورانه نیست؛ این پروژه، نماد تحول رویکرد صنعتی در ایران به سمت پایداری، بهره‌وری و تعهد اجتماعی است. صنعتی که می‌خواهد در آینده بماند، باید امروز را با هوشمندی مدیریت کند. فولاد سنگان این مسیر را آغاز کرده است.